Vier uur vergaderen en dan dit: de Nevada Transportation Authority zette deze week de deur wagenwijd open voor zelfrijdende taxi's in Las Vegas. Tesla, Waymo en Uber mogen samen tot 8000 robotaxi's op straat zetten in Clark County, het gebied rond de stad. Voor een sector die de afgelopen jaren vooral kleine proefritjes op afgebakende routes deed, is dit de grootste vergunning ooit.
Het meest opvallende zit in de details. Tesla vroeg in juni een vergunning aan voor 5000 voertuigen, maar kreeg in juli slechts een noodvergunning voor tien auto's op een kort stukje van de Strip. Nu draait de NTA dat om: Tesla mag alsnog tot 5000 Robotaxi's inzetten, Waymo krijgt ruimte voor 1000 voertuigen en Uber mag via zijn dochterbedrijf Aviari nog eens 1000 auto's uitrollen, deels via een samenwerking met Hyundai's Motional en met Zoox.
Van noodvergunning naar de grootste testcase van Amerika
Tesla zelf temperde de verwachtingen meteen na de beslissing. Het bedrijf zei "extreem tevreden" te zijn als er binnen een jaar 2500 auto's daadwerkelijk rijden, en noemde de 5000 nadrukkelijk een plafond, niet een doel. Dat is opvallend voorzichtig voor een bedrijf dat maanden geleden nog het volledige aantal opeiste. De eerste auto's die de weg op gaan, zijn Model Y's zonder chauffeur achter het stuur.
Waymo, dat elders in de VS al langer met zijn eigen Zeekr-gebouwde busjes rijdt, noemt Las Vegas nu formeel onderdeel van de uitbreidingsplannen. Uber zet via Motional de Ioniq 5 in, terwijl Zoox zijn eigen, doosvormige voertuig zonder stuur gebruikt. Drie totaal verschillende aanpakken, één stad als testomgeving. Waymo begon ooit als een geheim Google-project en is inmiddels de partij met de meeste ervaring in dit veld.
De taxi-industrie ziet het somber in
Niet iedereen is blij. Nevada Yellow Cab, Nevada Checker Cab en Nevada Star Cab dienden in juli gezamenlijk een bezwaar in bij de NTA. Hun argument: een vergunning van deze omvang verandert in één keer de spelregels voor de hele vervoersbranche in de staat, zonder dat er een overgangsperiode is voor bestaande taxibedrijven. De NTA hield voet bij stuk, wel met voorwaarden. Alle drie de partijen moeten keuringsdocumenten aanleveren, verzekeringen op orde hebben, tarieven vooraf melden en ongelukken direct rapporteren.
Dat laatste is niet zomaar een formaliteit. Met duizenden extra voertuigen in een gebied van 2,5 miljoen inwoners ontstaat een schaal die nergens anders in de Verenigde Staten wordt getest. Gaat er iets mis, dan is dat meteen zichtbaar; gaat het goed, dan hebben andere staten een concreet voorbeeld om op te wijzen bij hun eigen regelgevers.
Waarom dit meer is dan een lokaal verkeersbesluit
Wat Las Vegas nu doet, past in een breder patroon: kunstmatige intelligentie verlaat de schermen en dringt door tot de fysieke wereld. Software die eerst alleen in een chatvenster leefde, stuurt nu auto's over echte kruispunten. Diezelfde verschuiving zie je terug in de fabriekshallen, waar humanoid robots inmiddels meedraaien op de lopende band bij BMW en Hyundai. De rekenkracht achter die ontwikkeling komt voor een groot deel van dezelfde chips die ook consumentenapparatuur zoals de Nvidia RTX Spark aandrijven.
Voor de gemiddelde Nederlander verandert er dit jaar nog niets aan de eigen straat. Zelfrijdende taxi's op deze schaal bestaan in Europa nog niet, mede door strengere aansprakelijkheidsregels en een lappendeken aan nationale wetgeving. Maar de richting is duidelijk: wat nu in Las Vegas wordt getest, dient als blauwdruk voor steden die volgen zodra de techniek zich bewijst. TechCrunch noemt de vergunning terecht de grootste weddenschap die de sector tot nu toe heeft gewaagd.
Wat dit betekent voor de volgende stad op de lijst
Het patroon is inmiddels bekend: eerst een kleine, streng bewaakte proef, dan een sprong in schaal zodra de cijfers meevallen. San Francisco en Phoenix gingen Las Vegas al voor met kleinere uitrollen, maar geen van beide steden kreeg in één keer toestemming voor duizenden voertuigen tegelijk. Regelgevers in andere Amerikaanse staten kijken nu vooral naar de ongevallenstatistieken die de komende maanden binnenkomen. Blijft het aantal incidenten laag, dan is de kans groot dat steden als Austin, Miami of Chicago binnen een jaar met vergelijkbare aanvragen komen. Wie benieuwd is of AI ook de eigen dagelijkse routine kan versnellen, vindt trouwens een overzicht van AI-gadgets die daar nu al bij helpen. Las Vegas is voorlopig het proefkonijn, maar de uitkomst van dat experiment bepaalt hoe snel de rest van de wereld volgt.